Dinsdag 30 november 2021

 Vandaag bereikte mij het trieste nieuws van het overlijden van goede vriend dokter Yves uit Chiangmai.

Meerdere jaren heeft hij zich ingezet voor de mensen met aids in het hospice Wat Prabat Nampo om niet alleen medisch maar zeker ook mentaal deze patiënten bij te staan.

Van hem heb ik in de eerste jaren van mijn werk als vrijwilliger ontzettend veel geleerd en heb zeer veel bewondering voor hem.

Ik zal mijn bezoeken aan hem die ik elke keer weer bracht in Chiangmai tijdens mijn in verblijven in Lopburi nog lang herinneren. Waar hij na zijn vertrek uit Lopburi een tehuis opende voor zwaar gehandicapte jonge mensen. 

Bij hem kon ik mijn verhaal kwijt, hij begreep als geen ander mijn confrontaties die ik tegen kwam in het begin van de aids epidemie aldaar. Bij hem zag ik de liefde die hij in zijn werk stak en dat stak mij weer aan. 

Dr. Yves

Dank je Yves, voor de uren lange fijne gesprekken, je steun, je begrip, je gastvrijheid. Altijd kon ik bij je terecht. Voor de meditaties waarmee we vaak de dag afsloten om ons gemoed na een heftige dag weer tot rust te brengen. 

Rest in peace dear Yves

Huub

25-01-2021

 Eigenlijk zou het vandaag weer mijn eerste werkdag in het aidshospice zijn. Doch voor de derde keer is mijn vlucht gecanceld door KLM vanwege de covid 19 pandemie. Mijn plan was om 7 juni 2020 weer te vertrekken, de tweede poging was 31 oktober en ook 23 januari van dit jaar ging spijtig genoeg niet door. Ben nu al meer dan een jaar in Nederland. Dat is de laatste 21 jaar niet voorgekomen. Ja, het was 9 januari 2020 dat ik van mijn laatste verblijf terug keerde uit Thailand.

 Het is nu wachten op mijn vaccinatie en het verloop van de pandemie in Thailand. Dus vóór april zal dat niet zijn, mijn geduld wordt danig op de proef gesteld.

Donderdag 9 januari 2020

Afgelopen zaterdag 3 januari het geplande etentje met familie Pakai als afscheid gehad.

:

Het is intussen een traditie geworden dit als afscheid en tevens dank voor hun zorg die ik steeds mag ondervinden. Het dagelijkse kopje koffie in de morgen die ik mag halen tussen de bedrijven door. De vegetarische maaltijden die voor me worden gehaald als lunch.

Eerder op de dag werd ik gevraagd om de nieuwjaar party van de tempel bij te wonen. Omdat ik het etentje al gepland had beloofde ik na het etentje een uurtje naar de tempel te komen, maar omdat de koplamp van mijn brommer het laat afweten als ik na het etentje wil wegrijden moet ik dit jammer genoeg voorbij laten gaan. Het is te gevaarlijk om zonder licht de onverlichte weg naar het hospice te nemen.

Van de staff verneem ik bij navraag dat er afgelopen jaar 30 patiënten overleden zijn.
Dat aantal is nog steeds nog veel te hoog, ook al is dat aantal in de loop der jaren drastisch verminderd. In mijn eerste jaren dat ik hier kwam lag dat op duizend.
Met het overlijden van Sangwan staat dit nu zo helemaal aan het begin van het nieuwe jaar al op 1.

Heel vervelend dat de beide scheerapparaten die ik tot mijn beschikking heb in hun werking sterk achteruit zijn gegaan. Het intensieve gebruik heeft zijn tol geeist. Vandaag neem ik dan maar mijn eigen shaver in gebruik voor de patiënten. Weer een item dat ik op mijn boodschappenlijstje voor de volgende keer moet bijschrijven.

Het probleem met de apen wordt steeds groter. Omdat meerdere mensen ze lokt met voedsel komen de dieren steeds dichter bij zelfs tot in de ziekenzaal waar ze van alles wegnemen. Het gedrag van de oudere dieren wordt steeds meer intimiderend. Ze laten zich nauwelijks wegjagen met het gevolg dat er mensen rondlopen met een katapult in hun achterzak.

Dinsdag 7 januari
Nog gauw vóór ik naar de tempel rijd de was gedaan.

Vandaag een gedenkwaardige dag.
Ik heb het kunnen regelen dat een deel van de as van overleden vrijwilliger Jan Straatman vandaag wordt bijgezet in de herdenking ruimte.
Zoals ik al eerder schreef heb ik aan hem te danken dat ik twintig jaar geleden hier als vrijwilliger aan het werk kon. Hij heeft in die tijd meerdere mensen met zijn enthousiasme aangestoken en hun deze ervaring rijker gemaakt. Jan werd hier na tien jaar vrijwilligerswerk getroffen in 2006 door een herseninfarct en was daarna rolstoel gebonden. Jan is eind 2018 overleden.

….met Jan een paar jaar geleden bij zijn afscheid van de stichting Aidscare.          Foto : Henny Gieles

Afgelopen zondag is de dochter van Jan met haar man en een van hun dochters aangekomen en zullen deze ceremonie bijwonen.
Jammer dat de manager ziek is en er niet bij aanwezig kan zijn. Somporn heeft me geholpen bij het organiseren. Ik heb ook mr. Samrid die bevriend was met Jan uitgenodigd. Van de andere mensen die Jan nog kennen heb ik ook Pakai, Teaye en Aam uitgenodigd om deel te nemen.

De urn die ik in een winkel in oud LopBuri uitzocht en daar heb laten graveren en het met de hand genaaide katoenen zakje dat ik beschreef en vulde met as. Dat later tussen de as bundeltjes van de overleden patiënten komt te liggen.

De vier monniken die ceremonie met gebed voorgingen.

Ik was onder de indruk van de opkomst van meerdere patiënten die de ceremonie

wilde bijwonen.

 het gieten van water als verbinding hoort bij deze gebedsceremonie.

Mr. Samrid leidt de bijeenkomst.

De urn wordt via een witte draad verbonden met de biddende monniken.

Ik leg de asresten van Jan tussen die van de andere overleden patiënten.

Zo is Jan symbolisch weer met hen verbonden.

Het afscheid etentje aan de vooravond van mijn vertrek met de familie van Jan, de eigenaresse van mijn Guesthouse die mij morgen naar het vliegveld wil rijden en Sutree, ook een vriend van Jan die jammer genoeg niet bij de ceremonie aanwezig kon zijn.

Donderdag 9 januari vroeg in de ochtend vertrek ik richting Airport Survarnabhumi 

om aan mijn terugreis te beginnen. Omdat ik terug reis in de tijd kom ik na bijna twaalf uur later met een kleine omweg om het luchtruim van Iran te ontwijken diezelfde dag in de avond veilig aan op Schiphol.

nieuwjaarsdag 1 januari 2020

IN MEMORIAM :  SANGWAN   + 1 Januari 2020  61 jaar

 In de vroege morgen van nieuwjaarsdag is om vijf minuten voor zes Sangwan overleden.

Ongelooflijk hoe lang je het hebt volgehouden. Wilde je het oude jaar vol maken, wilde je je
« nieuwe » leven in een nieuw jaar beginnen?  Vorige week zondag dacht ik nog dat ik te laat zou zijn met de anti decubitus matras, maar je hebt er nog meer dan een week op gelegen. Hoe vaak dacht ik de laatste dagen dat het je laatste moment was. Je wist van geen opgegeven, je linker hand bleef in vuist die ik soms probeerde open te vouwen, maar zonder succes. Twee dagen geleden vroeg ik de dokter je te helpen omdat zo erg onrustig was. Door de morfine pleister werd je rustiger. Meerdere uren heb ik bij je gezeten, was dat misschien een reden dat je niet kon of wilde gaan.

Gelukkig hebben ze gewacht met het afleggen tot ik er was. De kist stond wel al klaar naast je bed.
Je lichaam is nog warm als ik voor de allerlaatste keer afscheid van je neem en zal ik helpen bij je
aflegging.
Verdrietig, maar ik voel ook een geruststelling dat je nu rust hebt.

Ik merk dat Supin ook onder de indruk is. Ik probeer haar te troosten, zie dat ze nog vaak naar het lege bed naast haar kijkt.
Sangwan wordt hier niet gecremeerd wordt ik geïnformeerd, morgen komt haar familie en nemen haar mee. Jammer, maar ook goed.
Dan neem ik morgen mijn steeds uitgestelde vrije dag.

Sangwan

  Het leven gaat door, de tijd laat zich niet binden, daarom een toost op het nieuwe jaar. Nopalat heeft me uitgenodigd voor een drankje. Het is maar 4% maar toch eigenlijk niet de bedoeling, dus zeker geen tweede Spy, sorry Nopalat.

In alle kleuren van de regenboog de vulling van deze broodjes, ik kan er niet aan wennen.

Het nodigt mij ook niet uit te proeven.

zaterdag 28 december

IN MEMORIAM  :     PONGPAT   + 27-12-2019   22 jaar

zondag 29 december 2019

Sangwan, je krachteloze hand leg je in die van mij....

                                                   ......een laatste tastbaar afscheid....

Sangwan, ongeveer zeven jaar geleden kwam je hier, ik herinner het me als de dag van gisteren.
Je optimisme, je doorzettingsvermogen viel me meteen op en maakte indruk op mij.
Hoe slecht je ook ter been was, elke dag maakte je een wandeling. Hoe zuinig dat je was op de stevige schoenen die ik voor je kocht, hoe je ze na elk gebruik in papier wikkelde en opborg in de doos.
Wat was je verdriet groot, toen het lopen echt niet meer ging en ik soms je tegemoet moest komen om je het laatste stuk te ondersteunen en je je dan doodmoe op je bed liet vallen, te moe om je benen binnenboord te halen.
Ik probeerde dat voor je te verzachten door nu en dan met je in de rolstoel een wandeling over het terrein te maken.
Een ijsje halen bij pakai. Hoe je dan genoot van de wind door je haren en we daar samen pret over hadden. De bloemen die ik plukte voor in je haar. Je haar, ja dat was je trots. Ik mocht er bij uitzondering je pony aan bij knippen als die voor je ogen viel, kort knippen voor het gemak van verzorgen was geen optie.
Hoe groot was je verdriet toen je twee jaar geleden ook nog blind werd. De dokter kon er niks meer tegen doen. Toch verloor je niet de moed. Je optimisme kwam terug en kon je weer lachen om mijn plagerijtjes, we maakten weer vaak plezier. Je moest geholpen worden met eten, je was je oriëntatie kwijt. maar opgewekt bleef je.
Voor ik naar ChiangMai ging ben je nog met je zoon een paar dagen op stap geweest.
Toen ik daarvan terug kwam schrok ik toen ik je zag, wat was je er slecht aan toe. Vroeg me af wat er gebeurd was, je was zover weg. Je stem kwam vanuit de diepte. Slikken werd een probleem. De volle bekers ijskoud water die je voordien naar binnen goot werden kleine slokjes en zelfs in die kleine slokjes verslikte je je steeds. Je kwam aan de infuus, maar die trok je al snel uit je hand, misschien een teken dat het niet meer hoefde? Toch bleef je vechten, at alleen nog banaan. Je dagelijkse kopje koffie in de ochtend werden een paar moeilijke slokjes. Ten laatste nog via een wattenstokje proefde je de smaak van koffie, maar de binnenkant van je mond was helemaal aangetast.

vrijdag 27 decembeer 2019

25 december in de ochtend

Wat was het weer geweldig om voor Santa Claus te mogen fungeren

Er was zelfs voor een kerstboom met lichtjes gezorgd als decor.
Eerst maak ik de ronde langs de bedlegerige patiënten in de drie zalen.
Nadat ik die ronde gemaakt heb staat er al een hele rij "buiten"patiënten op het bordes op me te wachten om me te begroeten en een kleine attentie in ontvangst te nemen. Hartverwarmend en ontroerend om te ondergaan, knuffels uitdelend en ontvangend.
Het was het zweten onder het benauwde kerstman pak dubbel en dwars waard.

foto Somporn

….met de emotionele zeventien jarige Salayut.

….met Supin

….met Nuttipakorn

foto: Somporn

….met de band, met Teetuch (links) aan de toetsen.... 

….met Pong

foto: Somporn

…..met Sawat

....Narat en zijn compaan Walop

                                                                    .....een lange stoet volgt

.....er komt voor mijn gevoel geen einde aan de stroom bewoners.

....dansje met ladyboy…...

….moe maar wel heel erg voldaan.....

" kerstdiner" en tevens afscheid van vrijwilliger Helga die jammer genoeg onverwacht terug naar huis moet vanwege familie omstandigheden.

tweede Kerstdag weer een "gewone" werkdag....

scheerbeurt voor Sommai

Sangwan gaat steeds verder achteruit. Het lukt haar niet meer om te slikken. Wel pakt ze nog vrij stevig mijn hand vast, maar wat ze dan zegt is niet verstaanbaar.

aan de "dode" boom groeit de spruit verder door.

in gedachte koppel ik dat aan het sterven van Sangwan, de overgang van de dood naar een nieuw leven.

vrijdag 27 december,

Neung is door een insect gestoken. Gisteren waarschuwde ik de zuster omdat zijn linkerhand (zijn niet verlamde) helemaal gezwollen en warm aanvoelde. Vanmorgen heb ik haar erbij gehaald omdat nu ook zijn onderarm gezwollen was. De huid stond strak en aan zijn pink zag ik donkerode en zwarte plekken. Hij kon zijn hand nauwelijks gebruiken. Ze heeft hem medicatie gegeven en ik merkte dat hij onder het eten helemaal suf was. Hij gaf aan dat hij geen pijn heeft, maar dat kon ik me niet goed voorstellen.
Een paar weken geleden heeft een zelfde soort insect Sutat in zijn voet gestoken die is toen ermee naar het ziekenhuis moeten gaan.
Later wees Wi me naar een nest in een boom van een soort agressieve zwarte wespen.

Sangwan is terminaal. Tot mijn verbazing vroeg ze me vanmorgen naar koffie, althans dat dacht ik te verstaan. Omdat ze niet meer slikken kan heb ik een wattenswap in de koffie gedoopt om haar de smaak van koffie te laten proeven. Ik zag dat haar mond aan de binnenkant helemaal zwart is aangeslagen.

Sangwan (twee jaar geleden)

Ik ben vanmiddag bij haar gaan zitten, heb voor mijn gevoel haar de laatste dagen te weinig aandacht gegeven. Als ik haar hand pak druk ze die stevig tegen zich aan. Ze is bijna niet meer te verstaan, maar vanmiddag dacht ik dat ze naar water vroeg. Ik durfde haar voor stikgevaar dat niet te geven, maar Dha gaf haar een half spuitje, waarin ze zich natuurlijk verslikte, gelukkig ging het uiteindelijk goed. Maar kort daarop werd de greep waarmee ze mijn hand vast had heel losjes en liet ze tenslotte mijn hand los. Supin haar buurvrouw die al zeven jaar naast haar ligt vanaf toen Sangwan werd opgenomen, ook al in het oude hospice, kijkt onrustig telkens in de richting van Sangwan. Ze gaat liggen, maar zit binnen enkele seconden weer echtop en zo een hele tijd door. Ik spreek haar toe en stel haar gerust met een knuffel. De buikademhaling van Sangwan gaat over naar een hoge borstademhaling en dan komt eer twee keer een heel diepe gaap met veel geluid waarbij haar mond wagenwijd open ging. Ik dacht dat ze stierf, maar daarna werd ze weer rustiger en viel ze in slaap, haar adem werd ook weer rustig. om vier uur voordat ik naar huis ging heb ik afscheid van haar genomen.